تاریخ در دل وستروس؛ زنان واقعی پشت شخصیت های خاندان اژدها - مجله ابوذریون

این زنان، درست مانند رینیرا تارگرین، رینیس تارگرین و آلیسنت های تاور، آموختند چگونه در فضای پیچیده دربار دوام بیاورند، اتحادهای سیاسی بسازند، افکار عمومی را تحت تاثیر قرار دهند و برای تثبیت جایگاه خود در ساختار قدرت بجنگند. هرچند داستان های آن ها با اژدها و جادو همراه نبود، اما شباهت های تاریخی شان با شخصیت های خاندان اژدها آن قدر زیاد است که بسیاری از پژوهشگران آن ها را از مهم ترین الهام بخش های این مجموعه می دانند.

در ادامه، با چهار زن واقعی تاریخ آشنا می شویم که ردپای زندگی و مبارزاتشان را می توان در شخصیت های اصلی این سریال دید.

خواندنی ها

شجره نامه خاندان تارگرین؛ همه اعضای خاندان اژدها از فاتح وستروس تا دنریس

1. رینیرا تارگرین و امپراتریس ماتیلدا (1102 تا 1167 میلادی)

از میان تمام شخصیت های خاندان اژدها، شاید هیچ کس به مقدار رینیرا تارگرین به امپراتریس ماتیلدا شباهت نداشته باشد. هر دو زن وارثانی بودند که از نظر قانونی حق حکومت داشتند، اما در عمل با جامعه ای روبه رو شدند که پذیرش فرمانروایی یک زن را بسیار سخت می دانست.

رینیرا، با بازی اما دارسی، مانند ماتیلدا زنی بااراده، جاه طلب و قاطع است؛ ویژگی هایی که اگر در یک پادشاه مرد دیده می شد، نشانه قدرت و شایستگی به حساب می آمد، اما در خصوص آن ها اغلب به عنوان غرور، سرسختی یا زیاده خواهی تعبیر می شد. هر دو تا آستانه رسیدن به قدرت پیش رفتند، اما نتوانستند برای مدت طولانی آن را حفظ نمایند.

در تاریخ، ماتیلدا در سال 1141 میلادی وارد لندن شد و حتی به عنوان فرمانروای انگلستان شناخته شد، اما پیش از آنکه مراسم تاج گذاری برگزار گردد، مخالفان او را از شهر بیرون راندند. پسرعمویش، استفان بلوا، ادعای او بر تاج وتخت را نپذیرفت و همین اختلاف به شروع جنگ داخلی بزرگی انجامید که بعدها با نام دوران هرج ومرج شناخته شد.

در خاندان اژدها نیز اتفاقی بسیار مشابه رخ می دهد. با وجود آنکه ویسریس اول بارها رینیرا را به عنوان وارث رسمی خود معرفی نموده است، پس از مرگ او، ایگون دوم با حمایت بخشی از اشراف تاج گذاری می نماید و ادعای خواهر ناتنی خود را زیر سوال می برد. این تصمیم، وستروس را به دو اردوگاه تقسیم می نماید و آتش جنگ داخلی معروف به پایکوبی اژدهایان را شعله ور می سازد.

شباهت این دو روایت اتفاقی نیست. در هر دو مورد، بحران اصلی نه از ضعف مدعی زن، بلکه از مقاومت بخش بزرگی از ساختار قدرت در برابر حکومت یک زن شکل می گیرد. جرج آر. آر. مارتین نیز بارها تاکید نموده است که جنگ داخلی انگلستان در قرن دوازدهم و نبرد میان ماتیلدا و استفان، یکی از مهم ترین منابع الهام او برای خلق داستان پایکوبی اژدهایان بوده است.

2. رینیس تارگرین و النور آکیتن (حدود 1124 تا 1204 میلادی)

رینیس تارگرین شاید هرگز بر تخت آهنین ننشست، اما نفوذ سیاسی او کمتر از بسیاری از پادشاهان نبود. این ویژگی، او را به النور آکیتن، یکی از تاثیرگذارترین زنان قرون وسطی، نزدیک می نماید.

النور ابتدا ملکه فرانسه و سپس ملکه انگلستان شد و اگرچه هرگز فرمانروای مطلق هیچ یک از این دو کشور نبود، اما به وسیله اعتبار خانوادگی، هوش سیاسی و مهارت در دیپلماسی، نقشی معین نماینده در سیاست اروپا ایفا کرد.

رینیس نیز جایگاهی مشابه دارد. او به واسطه تجربه، شخصیت متین و درک عمیق از سیاست، به یکی از خردمندترین اعضای خاندان تارگرین تبدیل شده است. بسیاری از شخصیت های سریال برای تصمیم های مهم به سراغ او می روند و قضاوتش را قابل اعتماد می دانند.

یکی از مهم ترین شباهت های این دو زن، نگاه بلندمدت آن ها به مسئله جانشینی و اتحادهای خانوادگی است. هر دو به خوبی می دانند که تصمیم های امروز می تواند آینده چند نسل بعد را تغییر دهد. با این حال، تفاوت هایی هم میان آن ها وجود دارد.

النور آکیتن حضوری بسیار فعال تر در سیاست داشت. او در مقاطع مختلف به عنوان نایب السلطنه حکومت کرد، پیمان های سیاسی بست، در مدیریت قلمروهای پادشاهی نقش مستقیم داشت و حتی در بعضی تصمیم های نظامی نیز تاثیرگذار بود. در مقابل، رینیس بیشتر از جایگاه مشاور، میانجی و یکی از بانفوذترین اعضای خاندان تارگرین عمل می نماید. قدرت او بیش از آنکه از مقام رسمی سرچشمه بگیرد، حاصل اعتبار شخصی، تجربه و نفوذ خانوادگی اش است. با وجود این تفاوت ها، هر دو نمونه نشان می دهند که قدرت همواره به معنای نشستن بر تخت پادشاهی نیست؛ گاهی نفوذ واقعی در توانایی راهنمایی دیگران و تاثیر گذاشتن بر تصمیم های سرنوشت ساز نهفته است.

3. آلیسنت های تاور و کاترین د مدیچی (1519 تا 1589 میلادی)

اگر رینیرا نماد نبرد برای به دست آوردن قدرت باشد، آلیسنت های تاور نماد کوشش برای حفظ آن است. از این نظر، شباهت او با کاترین د مدیچی، یکی از بانفوذترین ملکه های تاریخ فرانسه، بسیار چشمگیر است.

کاترین پس از مرگ همسرش، هنری دوم، در یکی از پرآشوب ترین دوره های تاریخ فرانسه به مهم ترین چهره سیاسی کشور تبدیل شد. او تمام توان خود را صرف حفظ تاج وتخت خاندان والوآ و تضمین آینده فرزندانش کرد؛ هدفی که آلیسنت نیز در خاندان اژدها با تمام وجود برای آن می جنگد.

در سریال، آلیسنت به خوبی می داند که ازدواج، پیوندهای خانوادگی و اتحادهای سیاسی فقط روابط شخصی نیستند، بلکه ابزارهایی برای حفظ قدرت به شمار می روند. او با همین نگاه، سرنوشت فرزندانش را به آینده خاندان گره می زند و می کوشد موقعیت آن ها را در ساختار قدرت تثبیت کند.

کاترین د مدیچی نیز در تاریخ واقعی دقیقا چنین رویکردی داشت. او با استفاده از ازدواج های سیاسی، مذاکره و ایجاد توازن میان جناح های مختلف، کوشش کرد سلطنت خاندانش را از فروپاشی نجات دهد. هر دو زن در میانه بحرانی بزرگ قرار می گیرند. آلیسنت در دل پایکوبی اژدهایان، جنگ داخلی خونینی که وستروس را به نابودی می کشاند، و کاترین در متن جنگ های مذهبی فرانسه؛ مجموعه ای از درگیری های طولانی میان کاتولیک ها و پروتستان های فرانسه که سال ها کشور را درگیر آشوب کرد.

وجه اشتراک دیگر آن ها، سرنوشت تلخ خانوادگی شان است. هر دو زندگی خود را وقف آینده بچه هایشان کردند، اما در نهایت شاهد از هم پاشیدن همان خانواده ای شدند که برای حفظش جنگیده بودند. کاترین از چند تن از فرزندانش بیشتر عمر کرد و آلیسنت نیز می بیند که جنگ داخلی، یکی پس از دیگری اعضای خانواده اش را قربانی می نماید.

با وجود این شباهت ها، تفاوت مهمی هم میان این دو زن وجود دارد. پس از مرگ هنری دوم، کاترین عملا به محور اصلی سیاست فرانسه تبدیل شد و در مقام نایب السلطنه شارل نهم و سپس مشاور ارشد دیگر پادشاهان خاندان والوآ، نقش مستقیمی در اداره کشور داشت. در مقابل، آلیسنت قدرت خود را بیشتر از جایگاهش به عنوان ملکه، مادر پادشاه و عضو خاندان های تاور به دست می آورد. او تصمیم هایش را با تکیه بر آموزه های آیین هفت، دین غالب وستروس، توجیه می نماید و باورهای مذهبی نقش مهمی در رفتار سیاسی او دارند. کاترین، با وجود پایبندی به مذهب کاتولیک، در عمل سیاستمداری واقع گرا بود. او در بسیاری از تصمیم هایش، حفظ ثبات حکومت و بقای دودمان سلطنتی را بر اختلاف های مذهبی ترجیح می داد و بیش از هر چیز به دوام تاج وتخت می اندیشید.

خواندنی ها

آنالیز نبرد بزرگ سبزها و سیاه ها در خاندان اژدها؛ کدام جناح رجحان دارد؟

4. هلینا تارگرین و زینایدا ولکونسکایا (1792 تا 1862 میلادی)

همه زنان تاثیرگذار تاریخ لزوما با جنگ، تاج وتخت یا سیاست شناخته نمی شوند. بعضی از آن ها بدون آنکه در مرکز قدرت قرار بگیرند، از راه فرهنگ، هنر یا نفوذ اجتماعی بر جامعه خود اثر گذاشتند. زینایدا ولکونسکایا، شاهزاده، نویسنده و حامی هنر در روسیه، یکی از همین چهره هاست؛ شخصیتی که شباهت هایی جالب با هلینا تارگرین دارد.

در خاندان اژدها، هلینا شخصیتی آرام، درون گرا و متفاوت از دیگر اعضای خانواده است. او بیش از آنکه درگیر رقابت های سیاسی گردد، با رویاهای پیش گویانه و شهود عجیب خود شناخته می گردد؛ ویژگی هایی که باعث شده بسیاری او را پیشگوی خاندان تارگرین بدانند. ولکونسکایا نیز هرچند از خانواده ای اشرافی می آمد، اما مسیر متفاوتی را انتخاب کرد. او علاقه چندانی به رقابت های سیاسی نداشت و بیشتر به ادبیات، موسیقی، هنر و اندیشه پرداخت.

در هر دو مورد، شخصیت آن ها احترام و تحسین اطرافیان را برمی انگیزد. هلینا در کینگز لندینگ میان مردم محبوب است و ولکونسکایا نیز به واسطه محافل فرهنگی و هنری خود، به یکی از شناخته شده ترین زنان روسیه تبدیل شد؛ تا جایی که سالن های ادبی و هنری او توجه تزار الکساندر اول را نیز جلب کرد. با این حال، تفاوت میان این دو شخصیت بسیار پررنگ است.

هلینا تقریبا همواره در حاشیه رخدادهای سیاسی باقی می ماند. پیش گویی هایش اغلب نادیده گرفته می شوند و او کمتر کوشش می نماید از توانایی هایش برای تاثیرگذاری مستقیم بر روند حوادث استفاده کند. در مقابل، ولکونسکایا از استعدادها و علایق خود برای ساختن یک جریان فرهنگی استفاده کرد. او در مسکو و رم محافل هنری برپا می کرد، شعر می سرود، آهنگ می ساخت، در اجراهای تئاتر حضور داشت و از هنرمندان و نویسندگان حمایت می کرد. به همین علت، اگر نفوذ هلینا بیشتر جنبه نمادین و شخصی دارد، نفوذ ولکونسکایا کاملا اجتماعی و فرهنگی است؛ نفوذی که نه از جایگاه رسمی، بلکه از شبکه گسترده ارتباطات و فعالیت های فرهنگی او سرچشمه می گرفت.

قدرت، فقط روی تخت پادشاهی معنا پیدا نمی نماید

نگاهی به زندگی این چهار زن نشان می دهد که خاندان اژدها تنها از جنگ ها و نبردهای تاریخی الهام نگرفته، بلکه بسیاری از شخصیت های زن خود را نیز بر پایه چهره های واقعی تاریخ ساخته است.

امپراتریس ماتیلدا برای تاج وتختی جنگید که بسیاری باور داشتند یک زن نباید وارث آن باشد. النور آکیتن با تجربه، دیپلماسی و اتحادهای سیاسی، مسیر حکومت چندین پادشاه را تغییر داد. کاترین د مدیچی تمام زندگی خود را صرف حفظ دودمانش در یکی از بحرانی ترین دوره های تاریخ فرانسه کرد و زینایدا ولکونسکایا نشان داد که نفوذ همواره از دل سیاست به دست نمی آید؛ گاهی فرهنگ، هنر و اندیشه ماندگارتر از هر قدرت سیاسی عمل می نمایند.

داستان این زنان یادآوری می نماید که قدرت، تنها در نشستن بر تخت پادشاهی خلاصه نمی گردد. بعضی با شمشیر حکومت کردند، بعضی با خرد و مشورت، بعضی با دیپلماسی و بعضی دیگر با فرهنگ و هنر. اما وجه مشترک همه آن ها این بود که با وجود محدودیت های زمانه خود، توانستند بر تاریخ اثر بگذارند؛ همان ویژگی که امروز آن ها را به الهام بخش شخصیت های فراموش نشدنی خاندان اژدها تبدیل نموده است.

منبع: The Conversation